Trump'tan Sektöre Kademeli Nefes: Havacılığa Yüzde 15'lik Vergi Muafiyeti Geldi
Washington D.C. - 22 Şubat 2026 - ABD'de ticari politikalara ilişkin yaşanan son gelişmeler, küresel havacılık ve uzay sanayii için kritik bir dönüm noktası teşkil etti. Eski Başkan Donald Trump'ın ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından duyurduğu ve başlangıçta %10 olarak açıklanan, ardından %15'e yükseltilen yeni gümrük vergisi uygulamasından, sivil uçakların ve ilgili kritik havacılık ile uzay ürünlerinin muaf tutulması, sektörde büyük bir rahatlama yarattı.
Yüksek Mahkeme'nin Kritik Kararı ve Yeni Hukuki Zemin
Bu kararın zemini, 20 Şubat 2026 tarihinde ABD Yüksek Mahkemesi tarafından alınan ve Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nı (IEEPA) kullanarak uyguladığı bazı gümrük vergilerinin yasal dayanağını geçersiz kılan bir karara dayanıyor. Bu tarihi karar, bir başkanın tek taraflı ticari yetkilerinin sınırlarını belirlerken, yönetimleri yeni hukuki gerekçeler aramaya itti.
Yüzde 15'lik Vergi ve 1974 Ticaret Yasası'nın Gücü
Trump, Yüksek Mahkeme'nin kararlarının ardından yaptığı açıklamalarda, yönetiminin istisnalar hariç olmak üzere tüm ülkelere yönelik yeni bir gümrük vergisi uygulaması başlatacağını duyurmuştu. Bu oran daha sonra Truth Social platformu üzerinden yapılan bir paylaşımla %15 olarak revize edildi. Trump yönetimi, bu yetkinin kendisine 1974 Ticaret Yasası'nın 122. maddesinden geldiğini savunuyor. Bu madde, başkanlara uluslararası ödeme dengesindeki sorunları gidermek amacıyla 150 güne kadar %15'e varan geçici gümrük vergileri uygulama yetkisi tanıyor.
Havacılık Sektörüne Tanınan Özel Muafiyet
Ancak havacılık ve uzay endüstrisi için en sevindirici gelişme, Beyaz Saray tarafından yapılan ve %15'lik yeni gümrük vergisinin “belirli havacılık ürünlerine” uygulanmayacağını net bir şekilde belirten açıklamalar oldu. Bu muafiyet kapsamı oldukça geniş tutuldu:
- Sivil yolcu ve kargo uçakları
- Uçak motorları ve bunların kritik bileşenleri
- Gövde ve kanat gibi ana yapısal parçalar (alt montajlar dahil)
- Uçuş simülatörleri ve eğitim cihazları
Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) hükümlerine uygun olarak Kanada ve Meksika menşeli olan ve bu anlaşma kapsamına giren ithalatlar da yeni vergiden muaf tutuldu. Bu düzenleme, Kuzey Amerika'da son derece entegre ve karmaşık bir yapıya sahip olan havacılık tedarik zincirinin bütünlüğünü korumak adına hayati önem taşıyor.
Küresel havacılık sanayisinin, parça bazında farklı ülkelerde üretim ve montaj yapılması nedeniyle, ek vergi yükleri altında ezilme riski bulunuyordu. Bu muafiyet kararı, milyonlarca dolarlık projelerin ve binlerce çalışanın geleceği için kritik bir güvence sağladı.
Sektör analistleri, Trump yönetiminin bu adımının, havacılığın küresel ekonomideki merkezi rolünü ve stratejik önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor. Vergi muafiyeti, hem üreticilerin rekabet gücünü artıracak hem de yeni nesil uçakların geliştirilmesi ve üretimi için gerekli yatırımların devamlılığını sağlayacaktır.
Bu gelişme, aynı zamanda Trump'ın başkanlık döneminde sergilediği korumacı ticaret politikaları ile küresel tedarik zincirlerinin hassasiyetleri arasındaki dengeyi nasıl kurmaya çalıştığına dair önemli bir örnek teşkil ediyor.
