Sydney Havalimanı'nda Hava Trafik Kontrolörü Krizi: Onlarca Uçuş İptal ve Gecikme Yaşandı
Avustralya'nın en yoğun havalimanlarından biri olan Sydney Kingsford Smith Uluslararası Havalimanı (SYD), 15 Ocak 2026 tarihinde beklenmedik bir krizle sarsıldı. Kapsamlı bir hava trafik kontrolörü (ATC) personel açığı, gün boyunca düzinelerce iç hat uçuşunun iptal edilmesine veya ciddi şekilde gecikmesine neden oldu. Bu durum, hem havayollarını hem de binlerce yolcuyu olumsuz etkiledi.
Operasyonlar Durma Noktasına Geldi
Yaşanan personel krizi nedeniyle en az 30 Qantas ve Jetstar uçuşu iptal edilirken, Virgin Australia'ya ait yaklaşık 10 sefer de etkilendi. Sabahın erken saatlerinden akşam geç saatlere kadar süren aksaklıklar, Sydney Havalimanı'nın operasyonel kapasitesini ciddi şekilde düşürdü. Durumun vahameti karşısında havalimanı yönetimi, kalkışlara saatte yalnızca birer uçak olacak şekilde kısıtlama getirmek zorunda kaldı. Bu tür olağanüstü önlemler, uçuş güvenliğini sağlamak adına alınan radikal kararlar olarak kayıtlara geçti.
Beklenmedik Personel Eksikliği ve Geniş Kapsamlı Etkiler
Avustralya hava sahasını yöneten devlet kurumu Airservices Australia, aksaklıkların temel nedenini "son dakika personel devamsızlıkları" olarak açıkladı. Kurum sözcüsüne göre, acil ve kısa süreli hastalık izinleri nedeniyle göreve hazır bulunan eğitimli hava trafik kontrolörü sayısı kritik seviyenin altına düştü. Airservices Australia, havayollarını durum hakkında bilgilendirdiğini ve güvenliği sağlamak amacıyla iniş ve kalkışlar arasında ek aralıklar bırakma gerekliliğini ilettiğini belirtti.
Bu durum, havacılık sektöründeki iş gücü krizinin ne kadar derin ve etkili olabileceğinin bir göstergesi niteliğindedir.
Sektörü Derinden Sarsan İş Gücü Sorunu
Sydney'deki bu olay, aslında Avustralya havacılık sektörünün Kovid-19 pandemisinden bu yana mücadele ettiği daha geniş çaplı bir iş gücü krizinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu krizin ne denli ciddi boyutlara ulaştığını gösteren çarpıcı bir örnek olarak, Aralık 2022'de Brisbane Havalimanı'nda yaşanan bir olay raporlara yansıdı. Raporlara göre, bir hava trafik kontrolörü gece vardiyası sırasında görev başında uyuyakaldı. Avustralya Ulaşım Güvenliği Bürosu'nun (ATSB) Eylül 2024'te yayımladığı rapora göre, söz konusu kontrolör, tekrarlayan gece vardiyaları nedeniyle aşırı yorgundu ve kaynak eksikliği nedeniyle Airservices'ın güvenli vardiya planlaması uygulamaları sekteye uğramıştı.
Financial Review'ın haberine göre, Ulaştırma Bakanı Catherine King, pandeminin başlangıcında koalisyon hükümetinin aldığı bir kararın bu personel sıkıntısını tetiklediğini belirtti. Bu karar, 56 yaş üstü hava trafik kontrolörlerinin toplu ödemelerle erken emekliliğe teşvik edilmesini içeriyordu. King, bu kararı "kısa görüşlü bir karar" olarak nitelendirerek, Avrupa ve ABD'nin binlerce kontrolör açığıyla boğuştuğu bir dönemde, Avustralya'daki kontrolör sayısının Kovid öncesi seviyelere ancak geri döndüğünü vurguladı.
Airservices Australia, bu zorluklara rağmen geçen yıl 91 hava trafik kontrolörü işe alarak, 85 kişilik hedefini aştığını bildirdi.
Uluslararası Çözümler ve Amerika'dan Kontrolör Transferi
Avustralya, kontrolör açığını kapatmak için uluslararası alanda da aktif rol alıyor. Airservices Australia, Amerika Birleşik Devletleri'nden deneyimli hava trafik kontrolörlerini, daha iyi iş-yaşam dengesi sunan rekabetçi paketlerle bünyesine katmak için yoğun çaba sarf ediyor. Bu göçmenlik süreci, ülkeler arasındaki çalışma koşullarındaki belirgin farklılıkları da ortaya koyuyor. Ulusal Hava Trafik Kontrolörleri Birliği'ne (NATCA) göre, ABD'deki kontrolörlerin %41'inden fazlası altı gün boyunca günde 10 saat çalışıyor. Buna karşılık, Avustralya'da ortalama haftalık çalışma süresi yaklaşık 36 saat olup, daha kısa standart haftalar, öngörülebilir çalışma düzenleri ve garanti edilmiş hafta sonu tatilleri sunuluyor.
NATCA'nın verilerine göre, ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) ise 3.800 kontrolör açığı ile operasyonlarını sürdürüyor. Bu durum, zorunlu fazla mesailere ve vardiyalar arasındaki iyileşme süresinin kısalmasına yol açıyor.
2024'ün sonlarında Avustralya, özel bir anlaşma kapsamında yurt dışından kontrolör istihdam edilmesine olanak tanıyan düzenlemeleri hayata geçirdi. Airservices Australia'nın maaş skalaları, ABD dolarına çevrildiğinde FAA oranlarıyla kabaca benzerlik gösteriyor. Ancak kurum, daha iyi yaşam kalitesi ve çalışma koşullarını öncelikli işe alım teşvikleri olarak vurguluyor.