Portekiz'e F-35 Baskısı: ABD Büyükelçisi Arrigo, F-16 Filosunu Modernize Etmeye Çağırıyor
ABD'nin Portekiz Büyükelçisi John Arrigo, Lizbon yönetimini mevcut F-16 savaş uçakları filosunu, Lockheed Martin üretimi F-35 savaş uçaklarıyla yenileme konusunda güçlü bir şekilde teşvik etti. Arrigo, bu modernizasyonun Portekiz Hava Kuvvetleri'nin yeteneklerini önemli ölçüde artırarak, onları Avrupa'daki diğer üst düzey hava kuvvetleriyle tam entegrasyon sağlayacak bir konuma taşıyacağını belirtti.
CNN Portekiz'e Pazar günü geç saatlerde yaptığı açıklamalarda bulunan Büyükelçi Arrigo, deneyimlerinden yola çıkarak Portekiz'in savunma harcamalarını 2035 yılına kadar NATO'nun gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 2'den yüzde 5'ine çıkarma hedefine ulaşmasına destek olmayı amaçladığını ifade etti. Bu stratejik hedef, ülkenin savunma kabiliyetlerini güçlendirmeyi ve ittifak içindeki rolünü pekiştirmeyi hedefliyor.
"F-35, Portekiz Hava Kuvvetlerini Şampiyonlar Ligi'ne Taşıyacak"
Arrigo, F-35 savaş uçağını tanımlarken şu ifadeleri kullandı: “F-35 en iyi savaş uçağıdır. Beşinci nesil gizli savaş uçağıdır ve Portekiz Hava Kuvvetlerini AB’de Şampiyonlar Ligi’ne taşıyacaktır.” Bu güçlü benzetme, F-35'in sunduğu teknolojik üstünlük ve stratejik önemi vurguluyor. Şu anda Avrupa genelinde 900'den fazla F-35 uçağının hizmette olduğunu veya sipariş edildiğini belirten Arrigo, uçağın üretiminin yüzde 25'inin Avrupa parçalarıyla gerçekleştirildiğini hatırlatarak, “işbirliği açısından F-35’in kesinlikle en iyi seçenek olduğunu” sözlerine ekledi. Bu durum, projenin Avrupa savunma sanayisi ile olan güçlü bağını ve ekonomik faydalarını da ortaya koyuyor.
Savunma Bakanı Melo'dan Beklenti
Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo ise geçtiğimiz Kasım ayında yaptığı açıklamalarda, yeni savaş uçaklarının seçim sürecinin henüz başlamadığını belirtmişti. Bu açıklama, F-35 tercihinin resmi olarak henüz netleşmediğini ancak ABD'nin güçlü bir lobicilik faaliyeti yürüttüğünü gösteriyor.
ABD-Çin Dengesinde Portekiz'in Rolü
Büyükelçi Arrigo, Çin ile olan ilişkiler konusunda da açıklamalarda bulundu. Trump yönetiminin Portekiz'i Washington ile Pekin arasında bir seçim yapmaya zorlamadığını veya Çin'den tamamen kopmaya yönlendirmediğini belirtti. ABD'nin, siber güvenlik ve yatırım taraması gibi mekanizmalarla “risk azaltmayı” teşvik ettiğini vurguladı. Çinli şirketlerin, 2011-2014 yıllarındaki borç krizi sırasında Portekiz'de düşük varlık fiyatlarından faydalanarak genişlediği biliniyor.
Tarihsel Arka Plan: 2011 Borç Krizi ve Kemer Sıkma Politikaları
Portekiz, 2011'deki euro bölgesi borç krizi sırasında artan borçlanma maliyetleri nedeniyle Avrupa Birliği (AB), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Avrupa Merkez Bankası'ndan (ECB) 78 milyar euro tutarında bir kurtarma paketi almıştı. Bu yardım karşılığında ise sıkı kemer sıkma önlemlerini kabul etmek zorunda kalmıştı.
ABD'den Portekiz'e "En İyi Ortaklık" Mesajı
Arrigo, ABD'nin kendisini Portekiz'in “en iyi ortağı” olarak gördüğünü ancak bu ortaklığın herhangi bir rakibi “uzak tutma” amacı taşımadığını dile getirdi. Portekiz'in Aralık 2018'de Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne katıldığını hatırlatan Arrigo, Lizbon'un ABD ile olan ortaklığının, İtalya'nın 2023'te yaptığı gibi bu girişimden çekilmesi halinde daha da “gelişeceğini” ifade etti.
Bu gelişmelerin yanı sıra, uçak üreticisi Airbus'ın Ekim 2025'te Portekiz'in F-16 filosunu yenilemek için Eurofighter teklifi hazırladığı da biliniyor. Bu durum, F-35'in yanı sıra Eurofighter'ın da Portekiz için potansiyel bir alternatif olduğunu gösteriyor.
