Havacılığın Dev Balinası Veda Ediyor: Airbus BelugaST Tarihe Karışıyor
Gövdesinin yuvarlak hatları ve devasa boyutlarıyla havacılık tutkunlarının hafızasına kazınan Airbus BelugaST, uzun yıllar süren hizmetinin ardından bu ay son kez havalanmaya hazırlanıyor. 29 Ocak 2026 tarihinde, bu ikonik kargo uçağı, Avrupa'nın farklı üretim tesisleri arasındaki devasa parçaları taşımak üzere geçirdiği otuz yılı aşkın görevinin sonunu simgeleyen tarihi bir uçuş gerçekleştirecek. Son uçuşu, Birleşik Krallık'ın Broughton şehrindeki Airbus fabrikasına iniş yapacak olan F-GSTF kuyruk numaralı beşinci ve son BelugaST olacak. Bu özel iniş öncesinde, uçak Kuzey Galler üzerinde anlamlı bir gösteri uçuşu yapacak.
BelugaST: Bir Mühendislik Harikası
Airbus BelugaST, aslında A300-600 modelinin özel olarak modifiye edilmiş bir versiyonudur. Gövdesinin üst kısmının kesilip, ikinci bir uçağın füzesinin üst bölümüyle birleştirilmesiyle elde edilen bu eşsiz tasarım, onu havada bir balinaya benzetmiştir. Bu sıra dışı yapı, özellikle uçak kanatları ve diğer büyük montaj parçaları gibi standart kargo uçaklarının taşıyamayacağı devasa yükleri taşımak için tasarlanmıştır. Yükleme ve boşaltma işlemleri, kokpitin hemen üzerinde yukarı doğru açılan uçağın ön üst bölümünden gerçekleştirilir. Bu akıllıca mühendislik çözümü, Airbus'ın küresel üretim zincirinin verimliliğini artırmada kritik bir rol oynamıştır.
BelugaST'nin Mirası ve Yerini Alan BelugaXL
1994 yılından itibaren Airbus'ın filosundaki beş adet BelugaST, kendisinden önceki efsanevi Super Guppy'nin yerini almıştı. Super Guppy ise Boeing 377 Stratocruiser'ın ağır şekilde modifiye edilmiş bir versiyonuydu ve günümüzde bir örneği Fransa'nın Toulouse şehrindeki Airbus Aeroscopia müzesinde sergilenmektedir. Ancak havacılık teknolojisi ilerledikçe, daha modern ve verimli çözümlere ihtiyaç duyuldu. Bu doğrultuda, 2020 yılından itibaren BelugaST'nin yerini, aynı tasarım konseptini paylaşan ancak daha modern Airbus A330 platformuna dayanan BelugaXL almaya başladı. BelugaXL, BelugaST'ye göre %30 daha fazla yükleme alanı ve menzil sunarak Airbus'ın lojistik kabiliyetlerini önemli ölçüde geliştirmiştir.
BelugaST Filosunun Geleceği Belirsizleşti
Airbus, hizmetten çıkan BelugaST filosunu üçüncü taraf kargo operatörlerine sunarak yeni bir misyon bulmaya çalıştı. Bu amaçla kurulan ve Airbus Beluga Transport (AiBT) olarak bilinen özel hava kargo iştiraki, filoya yeni bir yaşam kazandırmayı hedefliyordu. Ancak bu girişim beklentileri karşılamakta yetersiz kaldı ve 2025 yılında AiBT'nin kapanmasıyla BelugaST filosunun geleceği de kesinleşmiş oldu. Bu durum, devasa kargo uçağının havacılık endüstrisindeki özel görevini tamamladığı anlamına geliyor.
Airbus BelugaST'nin son uçuşu, sadece bir uçağın hizmet ömrünün sonu değil, aynı zamanda havacılık tarihindeki önemli bir dönemin kapanışını temsil ediyor. Bu benzersiz uçak, yıllar boyunca yenilikçi mühendisliği ve göze çarpan tasarımıyla sektörde kendine özgü bir yer edinmiştir.
